پربازدید های احکام و معارف

حق الناس چیست ؟ راه نجات از حق الناس

حقوق بشر در ایران- حقوق بشر در شیعه- حق الناس- راه نجات از حق الناس-مصادیق حق الناس- اثر حق الناس در زندگی- 14 ستاره- اسلام- شیعه- امام محمد باقر (ع)X امام جعفر صادق (ع)- پیامبر اسلام (ص)- آیه 11 سوره حجرات- آیه 188 سوره بقره- آیه 1 سوره مطففین- قرآن- حدیث-اهل بیت- خدا- روایت- عکسنوشته مذهبی- عکسنوشته حدیثX حدیث از امام علی ع درباره حق الناس و حق الله- حقوق بشر

گناهان کوچک و بزرگی که در این دنیا انجام می ‌گیرد زندگی اخروی را با مشکل رو به ‌رو میکند اما آنچه انسان را امیدوار نگه می‌دارد، رحمت الهی است اما حقی که از مردم ضایع میشود تا صاحب آن راضی نشود، مورد بخشش خداوند قرار نمی‌ گیرد.

چهارده ستاره” – خداوند در آیات قرآن کریم در باب حق الناس می فرماید : «یا أیّها الّذین آمنوا لا تَأْکُلُوا أَمْوالَکُمْ بَیْنَکُمْ بِالْباطِلِ»؛ ای کسانی که ایمان آورده‌ اید اموال یکدیگر را از طرق نامشروع و غلط و باطل نخورید.» (نساء، ۲۹)؛ یعنی، هرگونه تصرف در مال دیگری که بدون حق و بدون مجوز منطقی و عقلانی بوده باشد ممنوع شناخته شده است.

در جایی دیگر می فرماید : «لَا تَأْکُلُوا أَمْوَالَکُمْ بَیْنَکُمْ بِالْبَاطِلِ؛ اموالتان را میان خودتان به ناحق نخورید.» (بقره/۱۸۸)

و به هنگام نکوهش از قوم یهود و ذکر اعمال زشت آنان می ‌فرماید : «…وَ أَکْلِهِمْ أَمْوالَ النَّاسِ بِالْباطِلِ…؛ آنان در اموال مردم بدون مجوز و به ناحق تصرف می ‌کردند. (همان، ۱۶۱) (ناگفته پیداست که مراد از اکل و خوردن، در این آیه کنایه از هرگونه تصرف است خواه به صورت خوردن معمولی باشد یا پوشیدن و یا سکونت و یا غیر آن و چنین تعبیری در زبان فارسی نیز رایج است.)

در جایی مى ‏فرماید : «وَیْلٌ لِلْمُطَفِّفینَ؛ واى به حال آنهایى که کم فروشى مى‏ کنند.» (مطففین/۱)؛ این کم کاری شامل همه ی انسان ها از آن طلبه و روحانی که روی منبر میرود و وقت مردم را با حرف های بی اساسش می گیرد میشود تا کارمند اداره ای که دیر مى ‏آید، کار مردم را راه نمی اندازد یا امروز و فردا میکند یا کارگر یا آن استاد دانشگاهی که بى مطالعه سر کلاس میرود و همه و همه مى‏شود؛ حق الناس کار به روحانى و کارگر و کشاورز ندارد، همه ى ما مى ‏توانیم به نوعی گرفتار حق الناس بشویم.

یکی دیگر از مصادیق حق الناس حفظ آبروی افراد است که با غیبت از بین رفته و اعضا نسبت به هم بدبین خواهند شد.

خداوند در سوره حجرات صفاتی را به عنوان مقدمه غیبت برشمرده است.

در آیه ۱۱ سوره مبارکه حجرات می ‌خوانیم :

«یَأَیهُّا الَّذِینَ ءَامَنُواْ اجْتَنِبُواْ کَثِیرًا مِّنَ الظَّنّ‏ إِنَّ بَعْضَ الظَّنّ‏ إِثْمٌ وَ لَا تجَسَّسُواْ وَ لَا یَغْتَب بَّعْضُکُم بَعْضًا أَیحُبُّ أَحَدُکُمْ أَن یَأْکُلَ لَحْمَ أَخِیهِ مَیْتًا فَکَرِهْتُمُوهُ وَ اتَّقُواْ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَّحِیمٌ»؛ اى اهل ایمان، از بسیار پندارها در حق یکدیگر اجتناب کنید که برخى ظنّ و پندارها معصیت است و نیز هرگز (از حال درونى هم) تجسس مکنید و غیبت یکدیگر روا مدارید، هیچ یک از شما آیا دوست میدارد که گوشت برادر مرده خود را خورد؟ البته کراهت و نفرت از آن دارید (پس بدانید که مَثل غیبت مومن به حقیقت، همین است) و از خدا پروا کنید، که خدا بسیار توبه پذیر و مهربان است.

بنابراین هرگونه تجاوز، تقلب، کم کاری، غش، معاملات ربوی، رشوه، خرید و فروش اجناسی که فایده منطقی و عقلانی در آنها نباشد، خرید و فروش وسایل فساد و گناه، غیبت و ریختن آبروی مؤمن در تحت حق الناس و مصادیق آن قرار دارند.

بدترین نوع حق الناس

بدترین نوع حق الناس این است که آدم حق کسى را بخورد و طرف هم نتواند کارى بکند : «إِیَّاکَ وَ ظُلْمَ مَنْ لَا یَجِدُ عَلَیْکَ نَاصِراً إِلَّا اللَّهَ» (کافى، ج‏۲، ص‏۳۳۱) بترس از اینکه به کسى ظلم کنى که یارى ندارد غیر از خدا.

تأثیر حق الناس در قیامت

امام صادق علیه السلام فرمودند : «إِنَّ رَبَّکَ لَبِالْمِرْصادِ» (فجر/۱۴) خدا در کمین گاه است. در ادامه امام فرمود: در صراط جاىی است که هیچکس نمى ‏تواند عبور کند مگر اینکه حق مردم را بدهد. (کافى، ج‏۲، ص‏۳۳۱)

تأثیر حق الناس در زندگی

روایت داریم : «مَنْ ظَلَمَ مَظْلِمَهً أُخِذَ بِهَا فِی نَفْسِهِ أَوْ فِی مَالِهِ أَوْ فِی وُلْدِهِ» (کافى، ج‏۲، ص‏۳۳۲)؛ اگر کسى به گردنش حق الناس باشد، مال مردم و آبروى مردم را بدرد و… خدا انتقام مى ‏گیرد، یا از خودش، یا از مالش، یا از بچه هایش.

پیامبر اکرم صلی الله و علیه وآله می فرمایند : در قیامت بنده‌ ای که کار خوب بسیار دارد، در حالی که خوشحال است وارد محشر می‌شود، ناگهان مردی می ‌رسد و می ‌گوید: خداوندا! این شخص در دنیا به من ظلم کرده است، پس، از کارهای نیک او گرفته میشود و به آن مظلوم داده میشود تا جایی که حسنه‌ ای باقی نمی ‌ماند و چون فرد دیگری می ‌آید و حقش را طلب میکند، از گناهان او برداشته به بدهکار می ‌دهند تا جایی که جهنم بر او واجب می ‌شود. (نهایه‌ البدایه، ج ۲، ص ۵۵)

امام باقر (علیه السلام) می ‌فرماید : اول قطره من دم الشهید کفاره لذنوبه الا الدین فان کفارته قضاوه؛ اولین قطره از خون شهید کفاره همه گناهان اوست به جز دین و بدهی که کفاره و جبران آن پرداخت بدهی و دین است. (شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۱۸۳)

ردّ مظالم برای حق الناس های مالی

ما وقتی به کسی بدهکار هستیم، اگر طلبکارمان را می‌شناسیم که باید به خودش طلبمان را بپردازیم. اگر خودش از دنیا رفته و وارثانش هستند، باید به وارثش بپردازیم.

اما اگر به کسانی بدهکار هستیم که به آنها دسترسی نداریم و آنها را نمی‌ شناسیم و نمی ‌توانیم پیدا کنیم، در این صورت فرمودند انسان حتما باید با اجازه‌ی مجتهد رد مظالم بدهد. یعنی مبلغی که به آن شخص بدهکار است به فقیر صدقه بدهد به نیت صاحبش. حتما با اجازه ‌ی مجتهد مثل سهم امام و سهم سادات که باید با اجازه‌ ی مجتهدین باشد. چون آنها بیشتر به موارد نیاز اشراف دارند.

حتما باید به فقیر داده شود نه کارهای خیر. فقیر هم یعنی کسی که خرج درآمد یک سالش را نداشته باشد. هشتش گرو نهش باشد. این فقیر است.

رد مظالم غیبت

ما احیاناً غیبت کسی را کردیم میشود رد مظالم کرد یا نه؟ مشهور فقها می ‌فرمایند مخصوصاً اگر انسان نگران این است که اگر برود به طرف بگوید من غیبتت را کردم شر بیشتری به پا شود لازم نیست ما بگوییم. استغفار کنیم توبه کنیم ولی کار خوبی است خیرات هم بدهیم برایشان به فقرا بدهیم بگوییم ثوابش باشد برای کسانی که غیبتشان کردیم. خیلی خوب است.

حق-الناس- حدیثی از حضرت علی درباره حق الناس و حق الله- حقوق بشر در ایران- حقوق بشر در شیعه- حق الناس- راه نجات از حق الناس-مصادیق حق الناس- اثر حق الناس در زندگی- ۱۴ ستاره- اسلام- شیعه- امام محمد باقر (ع)X امام جعفر صادق (ع)- پیامبر اسلام (ص)- آیه ۱۱ سوره حجرات- آیه ۱۸۸ سوره بقره- آیه ۱ سوره مطففین- قرآن- حدیث-اهل بیت- خدا- روایت- عکسنوشته مذهبی- عکسنوشته حدیثX حدیث از امام علی ع درباره حق الناس و حق الله- حقوق بشر

منابع :

برنامه سمت خدا؛ بیانات حجت الاسلام قمی
اندیشه قم
سایت حوزه

گردآورنده : زهرا اجلال – بخش قرآن تبیان

———————————–

برچسب

مطالب مرتبط را نگاهی بیندازید

0 دیدگاه برای : “حق الناس چیست ؟ راه نجات از حق الناس”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

خبرنامه 14 ستاره

برای دریافت آخرین اخبار و اطلاعات، عضو خبرنامه شوید.